Kruszyn | Zespół dworsko-parkowy

Zespół dworsko-parkowy
w Kruszynie

zwycięzcą Konkursu Nasz Zabytek

województwo kujawsko-pomorskie, edycja 2021


Mieszkańcy gminy Sicienko wzięli sprawy w swoje ręce i zainicjowali zmiany, które przynoszą wspaniałe efekty.
Zaczęło się od Konkursu Nasz Zabytek Fundacji Most the Most, ale na tym nie koniec!
Zobacz jaką przemianę przeszedł budynek w zespole dworsko-parkowym w Kruszynie oraz jak korzystają z niego okoliczni mieszkańcy.
To wszystko dzięki zaangażowaniu lokalnych społeczności, przedstawicieli gminy Sicienko, Dyrekcji Szkoły Podstawowej im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego oraz miejscowych organizacji.
Poznaj ich historię!


Aktualności z Kruszyna

1 2 3 4 5

Zrewaloryzowane, wcześniej nieużytkowane, pomieszczenia szkoły w zespole dworsko-parkowym na nowo tętnią życiem dzięki społeczności, która się skupiła wokół zabytku. Mieszkańcy i włodarze gminy nie tylko uratowali pomieszczenia obiektu przed ruiną, ale zrobili wiele dobrego dla lokalnej wspólnoty. Konkurs Nasz Zabytek był impulsem do tych zmian.

Zrewaloryzowane pomieszczenia służą lokalnym stowarzyszeniom. Spotykają się tam członkowie: Klubu Młodego Twórcy, Koła Gospodyń Wiejskich w Kruszynie, Stowarzyszenia Inicjatyw Lokalnych „Dobry Start”, OSP, Rady Rodziców Szkoły. Mieści się tam również harcówka.

22 czerwca 2023 roku odbyło się wielkie święto wszystkich osób, które zaangażowały się w rewaloryzację budynku należącym do zespołu dworsko-parkowego w Kruszynie.
Po zakończeniu prac, drzwi zabytku otworzyły się dla okolicznych mieszkańców. Uroczystości przecięcia wstęgi towarzyszyły chwile wzruszenia oraz występy artystyczne dzieci i młodzieży.
Więcej na temat tego wydarzenia znajdziesz TUTAJ.

Prace rewaloryzacyjne zabytku to duże wyzwanie. Gmina Sicienko i jej wykonawcy oraz Dyrekcja Szkoły sprostali mu i dziś budynek jest zarówno piękny, jak i funkcjonalny. Ukłon należy się również w stronę służb konserwatorskich, które dołożyły starań, by tkanka historyczna zabytku została zachowana we właściwy sposób.

Koszt projektu: 1 792 000,00 zł. Grant od Fundacji Most the Most wyniósł 1 milion złotych.

Zobaczcie na zdjęciach, jak przebiegały prace.

W 2021 roku Fundacja Most the Most ogłosiła Konkurs Nasz Zabytek w województwie kujawsko-pomorskim. Jego mieszkańcy zgłaszali obiekty, którym chcieliby dać nowe życie. Dla jednego zwycięskiego obiektu w województwie Fundacja przewidziała grant w wysokości 1 miliona złotych. Cel? Rewaloryzacja zabytku i dostosowanie go do potrzeb lokalnej społeczności.

Mieszkańcy gminy Sicienko podjęli inicjatywę i wspólnie zgłosili w konkursie budynek szkoły w Kruszynie, który jest w rękach gminnych.
Dzięki ich zaangażowaniu i otwartości na współpracę włodarzy gminy Sicienko oraz Dyrekcji Szkoły Podstawowej im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego zabytek ten zwyciężył w konkursie w woj. kujawsko-pomorskim. Spełnił on kryteria konkursowe oraz zdobył największą liczbę punktów w regionie.

Po ogłoszeniu wyników przyszedł czas na II Konkurs Nasz Zabytek. Mieszkańcy, skupieni wokół zwycięskiego obiektu, ponownie zabrali głos i zgłaszali pomysły na użytkowanie budynku. Przedstawicielki Fundacji Most the Most spotkały się wówczas z lokalną społecznością i włodarzami gminy Sicienko oraz Dyrektor Szkoły. Konsultacje pomysłów przyniosły wiele owocnych wniosków.

327

zgłoszeń
wpłynęło w pierwszym etapie
konkursu dla woj. kujawsko-pomorskiego w 2021 r.

43

obiekty zgłoszono
do konkursu

34

zabytki
przeszły ocenę formalną

111

zgłoszeń
wpłynęło w drugim etapie,
w którym mieszkańcy zgłaszali pomysły
na funkcję społeczną, którą ma pełnić obiekt

W czerwcu 2022 roku podpisano umowę między gminą Sicienko a Fundacją Most the Most. Wkrótce właściciel zabytku (gmina) rozpoczął prace rewaloryzacyjne budynku.

Szkoła Podstawowa w Kruszynie mieści się w zabytkowym pałacyku zbudowanym w stylu eklektycznym pod koniec XIX wieku, a dokładnie w 1882 roku. Budynek powstał z funduszy niemieckiej Komisji Kolonizacyjnej na miejscu dawnego dworu rycerskiego, pamiętającego czasy gdy Kruszyn był domeną właścicieli Strzelewa – hrabiów Bnińskich. Pod koniec XIX wieku Kruszyn został zakupiony przez nabywcę o nazwisku Wekwart. Od niego posiadłość odkupiła Komisja Kolonizacyjna, która dysponując znacznymi funduszami pochodzącymi z francuskiej kontrybucji po wojnie 1870/71, wykorzystała je na zbudowanie obiektu przeznaczonego na szkołę, mieszkania dla nauczycieli i ewangelickiego pastora. Niemiecki kronikarz wspomina też o pomieszczeniach piwnicznych szkoły wykorzystywanych prawdopodobnie jako jadłodajnia dla przybywających tu z różnych stron niemieckich osadników.

1 września 1924 roku ewangelicka szkoła niemiecka została rozporządzeniem Kuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego zamieniona na polską szkołę parytetyczną. W czasie II wojny w budynku szkoły mieściły się koszary żeńskiej służby pracy. W okresie tym szkoła w znacznym stopniu została zniszczona. Nauka w szkole po wojnie rozpoczęła się w 11 kwietnia 1945 r.

W roku 1991 rozpoczął się remont kapitalny bardzo już zniszczonego budynku szkoły. W pierwszym etapie wymieniono okna, stropy i dach. Zaadoptowano pomieszczenia na strychu na lokale mieszkalne przez co zwiększono liczbę izb lekcyjnych. Wreszcie w 1996 roku, dzięki staraniom dyrektora szkoły i władz Gminy Sicienko, Społecznego Komitetu Rozbudowy Szkoły Podstawowej w Kruszynie oraz nawiązaniu kontaktów z Fundacją Współpracy Polsko-Niemieckiej podjęto decyzję o rekonstrukcji obiektu i zbudowaniu przy szkole sali gimnastycznej. Całość inwestycji zakończono w 1999 r. Modernizacja i rozbudowa zrealizowana przy współpracy z Fundacją objęła nie tylko remont zabytkowej elewacji, ale także przystosowanie obiektu do potrzeb szkoły oraz budowę sali gimnastycznej z łącznikiem.

Zabytek, to nie tylko budynek, to także park, w którym w 2018 roku Gmina Sicienko zrealizowała rewitalizację – remont schodów, wymianę balustrad i budowę ścieżek wraz z elementami małej architektury i siłowni zewnętrznej. Teren pełni funkcję parku przypałacowego o charakterze parku krajobrazowego. Powierzchnia parku wynosi ok. 1.03 ha.

Opis powstał dzięki mieszkańcom Kruszyna i okolic.

Mieszkańcy o szkole w zgłoszeniach:
„Dla wieku osób był i jest miejscem pięknych wspomnień. Można tam spotkać wspaniałych ludzi pracujących z pasją dającym młodym ludziom wsparcie i wiarę w to, że każdy może stać się kim chce…,wystarczy tylko ciężka praca”; „Ten budynek jest czymś więcej niż tylko budynkiem. To dom dla wielu młodych ludzi”.


Sprawdź, co się dzieje teraz w zabytku!

Odwiedź stronę internetową gminy Sicienko.

Scroll to Top
Skip to content